ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ
ରଥଯାତ୍ରା
ଯାତ୍ରାର ଏକ ରଶି ଅଛି।
ରଥଯାତ୍ରା କେନ୍ଦ୍ର — ତାରିଖ, ସୂଚନା, ଲାଇଭ୍ ଦର୍ଶନତାଳଧ୍ୱଜ ଆଗରେ ଚାଲେ। ଦର୍ପଦଳନ ପଛେ ଆସେ। ନନ୍ଦିଘୋଷ ସବୁଠୁ ଶେଷରେ, ଯେପରି ସହର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଭାଇ-ଭଉଣୀଙ୍କ ସାଥିରେ ଚାଲିପାରିବ। ରଶି ଟାଣନ୍ତୁ।
ଜଗନ୍ନାଥ
ନନ୍ଦିଘୋଷ
ଷୋହଳ ଚକ · ନାଲି ଓ ହଳଦିଆ · ଦାରୁକ ସାରଥି · ସେ ସବୁଠୁ ଶେଷରେ ଚାଲନ୍ତି
ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଛତ୍ର। ଷୋହଳ ଚକକୁ ଷୋହଳ କଳା ରୂପେ ପଢ଼ାଯାଏ। ଗରୁଡ଼ ସେହି ଧ୍ୱଜ-ଚିହ୍ନ ଯାହାକୁ ସହର ଖୋଜେ। ଯାତ୍ରା ଦିନ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ଏହି ରଥ ଚାରିପାଖେ ଭରିଯାଏ, କାରଣ ପ୍ରଭୁ ସବୁଠୁ ଶେଷରେ ଓହ୍ଲାଇଛନ୍ତି।
ବଳଭଦ୍ର
ତାଳଧ୍ୱଜ
ଚଉଦ ଚକ · ନାଲି ଓ ସବୁଜ · ମାତଳି ସାରଥି · ସେ ସବୁଠୁ ପ୍ରଥମେ ଚାଲନ୍ତି
ତାଳ ଗଛର ଧ୍ୱଜ, ସବୁଜ ଛତ୍ର, ଚଉଦ ଚକ ଯାହାକୁ ଚଉଦ ଭୁବନ ରୂପେ ପଢ଼ାଯାଏ। ବଡ଼ଭାଇ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ସିଂହଦ୍ୱାରରୁ ବାହାରନ୍ତି। ଆପଣ ଭୋରରୁ ରାସ୍ତାରେ ଥିଲେ, ଏହି ପ୍ରଥମ ଗୁମ୍ବଜ ଯାହାକୁ ଆପଣ ଚାଲିବାର ଦେଖିବେ।
ସୁଭଦ୍ରା
ଦର୍ପଦଳନ
ବାର ଚକ · କଳା ଓ ନାଲି · ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ସାରଥି · ଦେବଦଳନ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ
ଅହଙ୍କାରର ଦଳନ, ଏବଂ ସାରଳା ମହାଭାରତରେ ପଦ୍ମଧ୍ୱଜ। ବାର ଚକ, ବାର ମାସ। ସେ ନିଜ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ମଝିରେ ଚାଲନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ପରି ଏହି ରଥ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ନୂଆ ହୁଏ, ଏବଂ ଯାତ୍ରା ସରିଲେ ଖୋଲାଯାଏ।
ପକ୍ଷ
ସ୍ନାନରୁ ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା
ସ୍ନାନଯାତ୍ରା
ସ୍ନାନ ବେଦୀରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ। ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ କାଠ ବିଗ୍ରହଙ୍କର ଏହା ଶେଷ ଖୋଲା ଦର୍ଶନ।
ସ୍ନାନ ପରର ଦିନ
ଅଣସର
ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜ୍ୱରଗ୍ରସ୍ତ ମନେ କରାଯାଏ। ବିଗ୍ରହଙ୍କୁ ଅନ୍ତରାଳରେ ପୁଣି ରଙ୍ଗ କରାଯାଏ। ପଟି ଦିଆଁ — ଚିତ୍ରିତ ବସ୍ତ୍ର — ଦର୍ଶନର ସ୍ଥାନ ନିଏ।
ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଲ ଦ୍ୱିତୀୟା
ରଥଯାତ୍ରା
ବାଇଶି ପାହାଚରୁ ପହଣ୍ଡି। ତା’ପରେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ପ୍ରାୟ ତିନି କିଲୋମିଟର ଗୁଣ୍ଡିଚା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେମାନଙ୍କ ମାଉସୀଙ୍କ ଘର।
ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଲ ପଞ୍ଚମୀ
ହେରା ପଞ୍ଚମୀ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଆସନ୍ତି। ମନ୍ଦିରରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯିବାରୁ ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧକୁ ଏହି ନୀତି ଦର୍ଶାଏ।
ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଲ ଦଶମୀ
ବାହୁଡ଼ା
ଫେରିବା। ରଥ ପୁଣି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଆଡ଼େ ମୁହଁ କରେ।
ବାହୁଡ଼ା ପରଦିନ
ସୁନାବେଶ
ସୁନା, ରଥ ଉପରେ ଧାରଣ, ଯେଉଁଠି ସହର ଏହାକୁ ଦେଖିପାରେ। ବର୍ଷରେ ଆହୁରି ସୁନାବେଶ ଅଛି; ଯାତ୍ରା ଯାହା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ତାହା ଏହି।
ପୁନଃପ୍ରବେଶ ପୂର୍ବରୁ
ଅଧରପଣା
ମିଠା ପାନୀୟରେ ଭରା ଉଚ୍ଚ ହାଣ୍ଡି ରଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଠାଯାଏ।
ଯାତ୍ରାର ସମାପ୍ତି
ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ
ପୁନଃପ୍ରବେଶ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦ୍ୱାରରେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି — ପ୍ରଥମେ କଳହ, ତା’ପରେ ଘର ଖୋଲେ। ରଥର କାମ ସରିଲା, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଖୋଲାଯାଏ।