ରତ୍ନବେଦୀ
ତିନି ରୂପ, ଗୋଟିଏ କ୍ଷେତ୍ର
ତଳେ ସେହି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଯେପରି ପୁରୀ ତାହାକୁ ରଖେ, ବସିବାର କୌଣସି ନକ୍ସା ନୁହେଁ। କୌଣସି ଫଟୋର ବାମ କଡ଼ କେଉଁ ପାଖରେ ପଡ଼େ, ସେ ବିଷୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ବିବରଣୀ ଭିନ୍ନ ମତ ଦିଏ। ନାମ ଭିନ୍ନ ମତ ଦିଏ ନାହିଁ।
ମହାପ୍ରଭୁ · କାଳିଆ
ଜଗନ୍ନାଥ
ନନ୍ଦିଘୋଷ · ଷୋହଳ ଚକ · ନାଲି ଓ ହଳଦିଆ · ସାରଥି ଦାରୁକ
ସେ ଶ୍ୟାମ ମୁଖର ପ୍ରଭୁ, ଯାହାଙ୍କ ଆଖି ହିଁ ପ୍ରଥମ ଜିନିଷ ଯାହା ପୁରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ଦିଏ। କୃଷ୍ଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ସେହି କାଠ ଦେବତା ଯିଏ ସ୍ନାନଯାତ୍ରା ପରେ ଜ୍ୱର ନିଅନ୍ତି ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଯିଏ ସବୁଠୁ ଶେଷରେ ଚାଲନ୍ତି, ଯେପରି ସହର ନିଜ ଭାଇ-ଭଉଣୀଙ୍କ ସାଥିରେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିପାରିବ।
ଗର୍ଭଗୃହରେ ସେ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରା ଓ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ସହ ବିରାଜମାନ — ସପ୍ତ ବିଗ୍ରହ, ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀଦେବୀ, ଭୂଦେବୀ ଓ ମାଧବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗଣାଯାଏ। ତାଙ୍କ ଘରେ ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ଗାନ ହୁଏ। ଜୟଦେବଙ୍କ ଶ୍ଲୋକ ରାତିର ରେଶମରେ ବୁଣା ହୋଇଛି।
ବଡ଼ଠାକୁର · ବଡ଼ଭାଇ
ବଳଭଦ୍ର
ତାଳଧ୍ୱଜ · ଚଉଦ ଚକ · ନାଲି ଓ ସବୁଜ · ସାରଥି ମାତଳି
ଧଳା ମୁଖ, ଏବଂ ଯାତ୍ରା ଦିନ ମନ୍ଦିରରୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ବାହାରୁଥିବା। ତାଙ୍କ ରଥରେ ତାଳ ଗଛର ଧ୍ୱଜ — ତାଳ — ଏବଂ ଏହା ବଡ଼ଦାଣ୍ଡର ନେତୃତ୍ୱ ନିଏ। ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ସେ ବଳରାମ, ଶେଷ, ହଳଧର। ଏଠାରେ ସେ ସବୁଜ ଛତ୍ର ତଳେ ଗୋଲ ଆଖିର ବିଶାଳ ଉପସ୍ଥିତି।
ପହଣ୍ଡି ତାଙ୍କୁ ବାଇଶି ପାହାଚରୁ ଓହ୍ଲାଏ, ନିଜ ଭଉଣୀଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ, ଏବଂ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ। କ୍ରମ ହିଁ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର: ବଡ଼ଭାଇ ବାଟ ଖୋଲନ୍ତି।
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ପରେ ଆସିଥିବା କଥା ନୁହେଁ
ସୁଭଦ୍ରା
ଦର୍ପଦଳନ · ବାର ଚକ · କଳା ଓ ନାଲି · ସାରଥି ଅର୍ଜ୍ଜୁନ
ସୁନେଲି-ହଳଦିଆ, ନିଜ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ମଝିରେ ଆସୀନ। ପୁରୀରେ ତାଙ୍କୁ ଦୁହିଁଙ୍କ ଭଉଣୀ ସହିତ ଆଦିଶକ୍ତି — ଯୋଗମାୟା — ରୂପେ ମଧ୍ୟ ମାନାଯାଏ। ତାଙ୍କ ରଥର ନାମ ଦର୍ପଦଳନ, ଅହଙ୍କାରର ଦଳନ, ଏବଂ ଦେବଦଳନ ମଧ୍ୟ। ସାରଳା ଦାସ ଏହାକୁ ପଦ୍ମଧ୍ୱଜ ନାମରେ ଜାଣିଥିଲେ।
ବାର ଚକ, ଯାହାକୁ ପରମ୍ପରା ବାର ମାସ ରୂପେ ପଢ଼େ। ସେ ପଛରେ ଚାଲନ୍ତି ନାହିଁ। ସେ ମଝିରେ ଚାଲନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ବିନା ଯାତ୍ରା ଭାଙ୍ଗିଯାଆନ୍ତା।
ସବୁବେଳେ ଉପସ୍ଥିତ
ସୁଦର୍ଶନ
ଦର୍ଶନାର୍ଥୀ ତିନିଜଣଙ୍କର ନାମ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ଚତୁର୍ଥଙ୍କ ପାଖ ଦେଇ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି। ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର, ସେହି ବେଦୀରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ସ୍ତମ୍ଭ-ରୂପରେ। ଦେଉଳ ଶିଖରରେ ଥିବା ଚକ୍ର — ନୀଳଚକ୍ର, ପତିତପାବନ ବାନା ତଳେ — ଆକାଶରେ ତାଙ୍କ ଚିହ୍ନ।